2026-yil 17-aprelda prezident Shavkat Mirziyoyev Besqala Mining Valley — Qoraqalpog'iston Respublikasining butun hududini qamrab oladigan kripto-mayning uchun maxsus zona tashkil etish to'g'risida farmonga imzo chekdi. Loyiha investitsiyalarni jalb qilish, ish o'rinlari yaratish va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni rag'batlantirish maqsadida ishlab chiqilgan.
ZONA BOSHQARUVI
Loyihani boshqarish uchun Qoraqalpog'iston Vazirlar Kengashi huzurida Besqala Mining Valley Direksiyasi tashkil etiladi. Aynan u kompaniyalarga rezident maqomini beradi. Ruxsatnomalarni Milliy ilg'or loyihalar agentligi qo'shimcha hujjat talab qilmasdan beradi.
Rezidentlar 2025-yil 1-yanvargacha mayning bilan bog'liq barcha soliq va yig'imlardan ozod etiladi. Buning o'rniga ular oylik tushumining 1 foizini direksiya foydasiga to'laydi. Direksiyaning sof foydasi Qoraqalpog'iston byudjetiga o'tkaziladi.
ZONA ISHI SHARTLARI
Mayning yagona energiya tizimidan, shuningdek quyosh, shamol, vodorod va boshqa qayta tiklanadigan manbalardan elektr energiyasi ishlatiladigan yuridik shaxslarga ruxsat etiladi. Yagona energiya tizimiga ulangan kompaniyalar elektr energiyasini oshirilgan tarifda to'laydi. Tarmoqqa ruxsatsiz ulanish jarima bilan jazolanadi.
Mayning orqali olingan kriptovalyuta milliy yoki xalqaro birjalarda sotilishi yoki almashtirilishi, tushum esa O'zbekistondagi bank hisobvarag'iga o'tkazilishi shart.
REZIDENTLIK TALABLARI
Rezident maqomini faqat Qoraqalpog'istonda ro'yxatdan o'tgan yuridik shaxslar olishi mumkin. Mayning faoliyati litsenziya talab qilmaydi, lekin onlayn ro'yxatdan o'tish majburiy. Ariza berilayotgan paytda minimal ustav kapitali 5 000 ta bazaviy hisob-kitob miqdori — taxminan 2,06 milliard so'm (taxminan 170 800 dollar) bo'lishi kerak.
Iqtisodiy jinoyatlar, pul yuvish, terrorizmni moliyalashtirish, korrupsiya yoki uyushgan jinoyatchilik tarixi yoki shubhasi bo'lgan shaxslar kompaniya boshqaruviga qo'yilmaydi. Anonim mayning, anonim kriptoaktivlardan foydalanish va ilgari chiqarilgan kriptoaktivlar muomalasi taqiqlanadi.
Bundan tashqari, rezidentlarga mayning jarayonida ajralib chiqadigan issiqlikdan foydalanib, qishloq xo'jaligi yerlarida issiqxonalar qurishga ruxsat beriladi.
ENERGETIKA AHAMIYATI
Farmonnoma qayta tiklanadigan energiyadan mayning uchun foydalanishni bevosita rag'batlantirishi bilan diqqatga sazovordir: quyosh va shamol energiyasi yagona tarmoqdan elektr uchun oshirilgan tarifdan qochish imkonini beradi. Bu O'zbekistondagi eng yuqori quyosh nurlanishi ko'rsatkichlaridan biriga ega mintaqada o'z quyosh elektr stansiyalarini qurish uchun iqtisodiy rag'bat yaratadi.